محمد ابراهيم آيتى

544

تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )

ضَبْحاً » دربارهء همين غزوه بر رسول خدا نزول يافت و آنچه را كه على انجام داده بود بيان كرد [ 1 ] . علّامهء حلّى - رحمة اللّه عليه - ضمن آياتى كه در كتاب « كشف الحقّ و نهج الصدق » نزول آن را دربارهء امير المؤمنين روايت كرده است ، سورهء « و العاديات ضبحا » را زير شمارهء 37 از آن آيات قرار داده و روايت كرده است كه : « أبو بكر » فرماندهى يافت و هزيمت يافته بازگشت ، و « عمر » نيز فرماندهى يافت و هزيمت يافته بازگشت ، و سپس « عمرو بن عاص » به درخواست خودش امارت سريّه يافت و پس از آن كه جمعى از همراهان وى كشته شدند ، هزيمت يافته بازآمد . پس رسول خدا امير المؤمنين را فرستاد و تا مسجد « أحزاب » او را مشايعت كرد و آن سه نفر را هم زير فرمان وى فرستاد و فتح بر دست وى به انجام رسيد ، و سورهء « و العاديات ضبحا » در اين باره نزول يافت . آنگاه استقبال رسول خدا را از على و گفتارى را كه دربارهء وى فرمود ، مطابق روايت مفيد نقل مىكند . در كتاب دلائل الصدق مىگويد : مضمون اين خبر در پاره‌اى از اخبار غير شيعه نيز از جمله : در كتاب ينابيع المودّه از مسند أحمد : از دو طريق ، و نيز از موفّق بن أحمد روايت شده است [ 2 ] . در تفسير مجمع البيان نيز نزول سوره را دربارهء « غزوهء ذات السلاسل » از امام - صادق - عليه السلام - روايت كرده است و مىگويد كه : در حديثى طولانى امام صادق گفت : اين غزوه را بدان جهت « ذات السلاسل » گفته‌اند كه : على از دشمنان اسير گرفت و كشت و اسيرانشان را چنان شانه بست كه گوئى : به زنجيرها ( سلاسل ) بسته شده‌اند ، و چون اين سوره نازل شد ، رسول خدا در نماز صبح آن را تلاوت كرد و اصحاب پرسيدند كه اين سوره را نمىشناسيم ، پس گفت : خدا على را بر دشمنان ظفر داد و جبرءيل بشارت آن را براى من آورد ، و چون چند روزى گذشت ، على - عليه السلام - با غنيمتها و اسيران وارد مدينه شد [ 3 ] .

--> [ 1 ] - ارشاد ، ص 51 ، چاپ اصفهان ، 1364 . م . [ 2 ] - ج 2 ، ص 158 . [ 3 ] - مجمع البيان ، ج 10 ، ص 528 ، چاپ اسلاميه ، 1379 . م .